🍃 Porady

500 tys zł - trzy decyzje - trzy możliwości. W co warto zainwestować ?

Kompendium Makukane · 2703 słów · ~14 min czytania
500 tys zł - trzy decyzje - trzy możliwości. W co warto zainwestować ?

Jedna kawalerka w Krakowie, dwie w Zielonej Górze albo apartament nad morzem. Policzyliśmy wszystkie trzy opcje.

 

Ceny mieszkań różnią się między miastami dwukrotnie, natomiast czynsze tylko o jedną trzecią. Cała ta arytmetyka wynika z jednego zdania i to ono decyduje o wyniku wszystkich trzech scenariuszy. Sprawdziliśmy, ile naprawdę zostaje w kieszeni po roku.

Założenie jest proste: mamy pięćset tysięcy złotych gotówką, kupujemy bez kredytu i wynajmujemy. Liczymy przy tym nie samą rentowność podawaną w ogłoszeniach, tylko wynik po odjęciu podatku, pustostanu, ubezpieczenia i napraw, a na końcu porównujemy go z czymś, co nie wymaga żadnej pracy.

🌿  Najpierw jedna liczba, z której wynika reszta

 

Narodowy Bank Polski publikuje ceny transakcyjne, czyli te z aktów notarialnych, a nie z ogłoszeń. W drugim kwartale tego roku metr kwadratowy mieszkania z rynku wtórnego kosztował w Krakowie 14 792 zł, a w Zielonej Górze 8 633 zł. Kraków jest zatem droższy 1,71 raza, a w segmencie kawalerek nawet dwukrotnie, ponieważ małe mieszkania mają w dużych miastach największy narzut.

Teraz dokładnie to samo po stronie przychodu, czyli czynszu. Kawalerka w Krakowie wynajmuje się średnio za 2 463 zł miesięcznie, a w Zielonej Górze za mniej więcej 1 600 do 1 900 zł. Różnica wynosi więc jakieś 1,3 raza, a nie 1,7.

🌿  To jest cała tajemnica rentowności w mniejszych miastach
Kupujesz dwa razy taniej, a wynajmujesz tylko o jedną trzecią taniej. Ta luka nie bierze się z niczego magicznego: czynsz jest ograniczony tym, ile ludzie w danym mieście zarabiają, natomiast cena mieszkania zależy dodatkowo od tego, ilu inwestorów chce je kupić. W Krakowie konkurujesz o kawalerkę z całą Polską, a w Zielonej Górze prawie wyłącznie z mieszkańcami Zielonej Góry.
🌿

🌿  Trzy scenariusze policzone do końca

 

W każdym wariancie mieści się cały budżet razem z podatkiem od czynności cywilnoprawnych, notariuszem i odświeżeniem mieszkania. Przychód liczymy przy jednym miesiącu pustostanu w Krakowie i półtora miesiąca w Zielonej Górze, bo rynek jest tam płytszy. Od przychodu odejmujemy ryczałt 8,5%, podatek od nieruchomości, ubezpieczenie oraz naprawy.

Co zostaje po roku
WARIANTNAKŁAD, PRZYCHÓD I WYNIK
Kraków, jedna kawalerka 28 m²Nakład 499 000 zł. Czynsz 2 100 zł przy jedenastu miesiącach najmu daje 23 100 zł przychodu. Po kosztach zostaje 18 900 zł, czyli 3,8% netto. Uwaga: za pięćset tysięcy nie kupisz już przeciętnej krakowskiej kawalerki, tylko mniejszą albo na obrzeżach.
Zielona Góra, dwie kawalerki po 26 m²Nakład 500 000 zł. Dwa czynsze po 1 600 zł przy dziesięciu i pół miesiąca najmu dają 33 600 zł przychodu. Po kosztach zostaje 26 000 zł, czyli 5,2% netto. Najwyższy wynik z trzech, ale i najwięcej pracy.
Kołobrzeg, apartament na dobyNakład 486 000 zł razem z pełnym wyposażeniem. Przy czterdziestoprocentowym obłożeniu przychód wynosi 33 600 zł, natomiast koszty pochłaniają 54% przychodu. Zostaje 15 500 zł, czyli 3,2% netto.
3,8%Kraków, jedna kawalerka, najem długoterminowy
5,2%Zielona Góra, dwie kawalerki, najem długoterminowy
3,2%Kołobrzeg, apartament na doby, obłożenie 40%
⚠️  Skąd te liczby i czego w nich nie ma
Ceny mieszkań pochodzą z bazy transakcyjnej NBP za drugi kwartał 2026 r., czynsze z raportów Otodom Analytics oraz Rankomat i Rentier, a obłożenie nad morzem z danych GUS i od operatorów najmu. Same wyniki scenariuszy są naszym wyliczeniem, a nie liczbą przepisaną z raportu. Kontrola wypada dobrze: Rankomat i Rentier podają dla Krakowa 4,1% netto, a my wyliczyliśmy 3,8%. Nie uwzględniamy natomiast wzrostu wartości mieszkania, prowizji pośrednika przy zakupie ani kosztu Twojego czasu.

🌿  Co się stanie, gdy coś pójdzie nie tak

 

Każda tabela rentowności zakłada, że wszystko idzie zgodnie z planem, a w najmie nie idzie prawie nigdy. Dlatego policzyliśmy te same scenariusze jeszcze raz, tym razem w wariantach gorszych od zakładanego, żeby sprawdzić, czy przewaga mniejszego miasta w ogóle je przetrwa.

Ta sama inwestycja przy gorszych założeniach
CO SIĘ PSUJEWYNIK
Kraków: dwa miesiące pustostanu zamiast jednegoRentowność spada z 3,8% do 3,3%. Jeden dodatkowy miesiąc bez najemcy kosztuje pół punktu procentowego.
Zielona Góra: dwa i pół miesiąca pustostanu na lokalRentowność spada z 5,2% do 4,5%, czyli nadal wyraźnie powyżej Krakowa w wariancie optymistycznym.
Zielona Góra: czynsz niższy o sto złotych na lokalRentowność spada z 5,2% do 4,8%. Przy dwustu złotych mniej wychodzi 4,4%.
Próg zrównania obu miastŻeby dwie kawalerki w Zielonej Górze dały dokładnie tyle samo co jedna w Krakowie, czynsz musiałby spaść do około 1 230 zł za lokal, czyli o jedną czwartą poniżej dolnej granicy dzisiejszych ofert.

Wniosek jest dość mocny: przewaga mniejszego miasta nie wynika z korzystnie dobranych założeń i nie znika przy realistycznym pogorszeniu warunków. Wynika z samej relacji ceny do czynszu, a ta jest w miarę trwała, ponieważ opiera się na tym, ile ludzie w danym mieście zarabiają.

🌿  Liczba, która psuje nastrój wszystkim trzem

 

Zanim ktokolwiek zacznie się cieszyć pięcioma procentami, warto postawić obok czegoś, co nie wymaga ani jednej rozmowy z najemcą. Dziesięcioletnie obligacje skarbowe indeksowane inflacją dają we wrześniu 2026 roku 5,35% w pierwszym roku, a czteroletnie 4,75%.

Oznacza to, że dwie kawalerki w Zielonej Górze, po odjęciu wszystkich kosztów, nie pokonują obligacji, a Kraków i Kołobrzeg wyraźnie im ustępują. Najem ma nad obligacjami dwie przewagi, o których warto pamiętać: mieszkanie może zyskać na wartości, a czynsze rosną razem z inflacją bez żadnego działania z Twojej strony. Ma też jednak trzy wady, których obligacje nie mają, czyli pracę, ryzyko najemcy i brak płynności.

🌿

🌿  Dlaczego apartament nad morzem wypada najgorzej

 

Ten scenariusz jest sprzedawany najgłośniej i wypada w naszym rachunku najsłabiej. Problem nie leży w cenie zakupu, tylko w kalendarzu.

Obłożenie w Kołobrzegu w pierwszym kwartale — wyniosło 12,4%, czyli apartament stał pusty przez blisko dziewięć dziesiątych czasu. W Warszawie w tym samym okresie było to 53,3%
🏖Latem obłożenie przekracza 80% — ale lipiec i sierpień to dwa miesiące z dwunastu, a rachunki przychodzą przez cały rok
💰Koszty pochłaniają 54% przychodu — operator bierze od 15 do 30%, do tego dochodzą media i czynsz płacone przez wszystkie dwanaście miesięcy, bo nie ma najemcy, który je przejmie
🕑Sprzedaje się najdłużej — średni czas ekspozycji oferty w Kołobrzegu to 131 dni wobec 96 dni w Krakowie i 93 w Zielonej Górze
⚠️  Policzyliśmy też wariant, którego nikt nie liczy
Gdyby to samo mieszkanie w Kołobrzegu wynająć zwyczajnie, na rok, wyszłoby około 2,9% netto. Cała maszyneria najmu krótkoterminowego, czyli operator, rotacja gości, sprzątanie i rejestracja, daje więc przewagę rzędu trzech dziesiątych punktu procentowego. Z jednym zastrzeżeniem: w Kołobrzegu w ofercie najmu długoterminowego było w tym samym czasie dziewięć mieszkań w całym mieście, więc ta „opcja awaryjna” może w praktyce nie istnieć.

Do tego dochodzi obietnica, z którą te apartamenty są sprzedawane. Ogłoszenia mówią o sześciu, siedmiu, a bywa że dwunastu procentach rocznie. W żadnym niezależnym źródle takich wyników nie znaleźliśmy, a Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz Komisja Nadzoru Finansowego ostrzegały, że kalkulacje w takich ofertach pomijają koszty operacyjne. Warto też wiedzieć, że condohotele nie są objęte ustawą deweloperską, więc nie ma tam rachunku powierniczego.

⚠️  Dwie zmiany prawne, o których trzeba wiedzieć przed zakupem nad morzem
Od 20 maja 2026 r. obowiązuje bezpośrednio unijne rozporządzenie o danych z platform najmu krótkoterminowego, a platformy przekazują informacje o obiektach i gościach. Powstać ma też krajowy rejestr obiektów noclegowych z numerem, który trzeba podawać w ogłoszeniach, i karami do 50 000 zł — na razie jednak rejestr nie działa, a ustawa jest w toku. Osobne ryzyko dotyczy podatku od nieruchomości: stawka dla lokali mieszkalnych wynosi 1,25 zł za metr rocznie, natomiast dla lokali związanych z działalnością gospodarczą 35,53 zł, czyli prawie trzydzieści razy więcej.
🌿

🌿  Podatki, czyli trzy zmiany, o których mało kto pamięta

 

Zanim policzysz cokolwiek własnym kalkulatorem, warto wiedzieć, że zasady opodatkowania najmu wyglądają dziś inaczej niż jeszcze kilka lat temu, a większość kalkulatorów krążących po internecie tego nie uwzględnia.

Co się zmieniło i co z tego wynika
 
📋Najem prywatny rozlicza się wyłącznie ryczałtem
Nie ma już wyboru skali podatkowej. Stawka wynosi 8,5% przychodu do 100 000 zł rocznie i 12,5% powyżej, przy czym małżonkowie rozliczający się wspólnie mają próg 200 000 zł. Podatek płaci się od przychodu, a nie od dochodu, więc kosztów nie odliczysz.
🚫Mieszkania nie można już amortyzować
Amortyzacja lokali mieszkalnych została zniesiona i od 2023 roku nie przysługuje nikomu, niezależnie od daty zakupu. Kiedyś potrafiła zredukować podatek niemal do zera i to ona stała za częścią dawnych wyliczeń rentowności, które nadal krążą po sieci. Amortyzować można jeszcze wyposażenie, czyli meble i sprzęt, stawką 20% rocznie.
🏠Podatek od nieruchomości ma dwie zupełnie różne stawki
Dla lokalu mieszkalnego maksymalna stawka wynosi w 2026 roku 1,25 zł za metr rocznie, natomiast dla lokalu zajętego na prowadzenie działalności gospodarczej 35,53 zł. Przy najmie długoterminowym obowiązuje ta pierwsza, przy najmie na doby prowadzonym jak usługa hotelarska ryzykujesz drugą.

Praktyczna konsekwencja pierwszej z tych zmian jest taka, że przy ryczałcie nie opłaca się już przepłacać za remont w celach podatkowych, bo żadnego wydatku nie odliczysz. Liczy się tylko to, czy nakład podniesie czynsz albo skróci czas szukania najemcy.

🌿  Jedna rzecz, która realnie chroni wynajmującego

 

W całym tym rachunku największym pojedynczym ryzykiem nie jest pustostan ani spadek czynszu, tylko najemca, który przestaje płacić i nie chce wyjść. Zwykła umowa najmu daje w tej sytuacji bardzo słabą pozycję, ponieważ lokator jest chroniony ustawą, a eksmisji nie wykonuje się w okresie od 1 listopada do 31 marca.

Rozwiązaniem jest najem okazjonalny. Do umowy dołącza się trzy dokumenty: notarialne oświadczenie najemcy o poddaniu się egzekucji, wskazanie lokalu, do którego się wyprowadzi, oraz zgodę właściciela tamtego lokalu. Wtedy eksmisja jest możliwa o każdej porze roku i bez obowiązku zapewnienia lokalu socjalnego.

⚠️  Trzy szczegóły, na których ludzie się przewracają
Po pierwsze, umowę trzeba zgłosić naczelnikowi urzędu skarbowego w ciągu 14 dni od rozpoczęcia najmu. Brak zgłoszenia zamienia ją w zwykły najem i cała ochrona znika, choć papiery leżą w szufladzie. Po drugie, taksa notarialna za oświadczenie wynosi około 140–290 zł i płaci ją najemca, więc to nie jest Twój koszt. Po trzecie, najem okazjonalny może zawrzeć wyłącznie osoba fizyczna niewynajmująca w ramach działalności gospodarczej, a umowa może być zawarta najwyżej na dziesięć lat.

Przy dwóch mieszkaniach zamiast jednego ta formalność wykonuje się dwa razy i to jest jeden z tych kosztów, których nie widać w tabeli rentowności, natomiast widać go w kalendarzu.

🌿

🌿  Czego nie widać w tabeli rentowności

 

Gdyby decyzja sprowadzała się do procentów, artykuł mógłby się tu skończyć. Cztery rzeczy potrafią jednak odwrócić wynik i żadna z nich nie pojawia się w kalkulatorach.

Cztery rzeczy, które zmieniają wszystko
 
📈W mniejszych miastach ceny rosną obecnie szybciej
Według NBP w drugim kwartale 2026 r. ceny na rynku wtórnym wzrosły o 0,7% w siedmiu największych miastach i o 2,6% w kolejnych dziesięciu. To odwrócenie schematu z ostatniej dekady i argument za mniejszym miastem także po stronie wartości, nie tylko czynszu.
📊Dwa mieszkania w jednym mieście to nie jest dywersyfikacja
Jeżeli rynek najmu opiera się tam w dużej mierze na studentach jednej uczelni, dwa lokale reagują na dokładnie to samo zdarzenie. Dywersyfikacją byłyby dwa różne miasta, a nie dwa razy to samo.
🚫Kawalerki stoją puste dłużej niż mieszkania dwupokojowe
Zakładany pustostan to około dwóch miesięcy rocznie dla kawalerki wobec jednego dla dwójki. Scenariusz z dwiema kawalerkami kumuluje więc najgorszy typ ryzyka, i to podwójnie.
🔧Dwa mieszkania to dwa pełne remonty
Robocizna stanowi od 40 do 50% budżetu wykończenia i nie skaluje się wcale. Jedyna realna oszczędność to niższe stawki fachowców poza metropolią, mniej więcej o 20 do 30%.
🔍O małych rynkach po prostu nie ma danych
Zielonej Góry nie ma w żadnym raporcie najmu z opisaną metodologią. Nie istnieją też dane o pustostanach dla miast tej wielkości. Brak danych sam w sobie jest ryzykiem, bo znaczy, że decyzję podejmujesz na własnych obserwacjach.
👥Demografia działa wolno, ale działa
Zielona Góra ma według prognozy GUS stracić do 2060 r. około 7,3% mieszkańców, przy czym całe województwo lubuskie ma stracić 25%. Miasto ściąga ludzi z regionu, natomiast region się kurczy.
🌿

🌿  Porada: jak podjąć tę decyzję

 

Rentowność jest tylko jedną z czterech zmiennych i wcale nie najważniejszą. Poniżej cztery pytania, na które warto sobie odpowiedzieć szczerze, zanim pojedziesz cokolwiek oglądać. Odpowiedzi układają się w decyzję szybciej niż jakikolwiek kalkulator.

Cztery pytania w odpowiedniej kolejności
 
Ile czasu realnie chcesz na to poświęcić?
Dwa mieszkania to dwa razy więcej rozmów, wizyt, awarii i rozliczeń, a przy najmie na doby jest to już praca, a nie inwestycja. Jeżeli odpowiedź brzmi „jak najmniej”, jedno mieszkanie w większym mieście albo obligacje będą uczciwszym wyborem niż dwa lokale.
🗺Czy znasz to miasto, czy tylko jego statystyki?
W mniejszym mieście o wyniku decyduje dzielnica, sąsiedztwo uczelni i to, gdzie ludzie faktycznie chcą mieszkać. Tych rzeczy nie ma w żadnym raporcie, bo dla miast tej wielkości raportów po prostu nie ma. Kupowanie w mieście, w którym nigdy nie byłeś, to kupowanie w ciemno.
💰Czy zależy Ci na przepływie, czy na wartości?
Miesięczny przepływ gotówki wygrywają mniejsze miasta. Wzrost wartości historycznie wygrywały duże, choć akurat teraz to się odwróciło. Jeżeli mieszkanie ma kiedyś posłużyć dziecku na studiach albo Tobie na emeryturze, ta druga kolumna jest ważniejsza od pierwszej.
👥Kto będzie tym najemcą za pięć lat?
To jedyne pytanie, które naprawdę wybiega w przyszłość. Student, pracownik szpitala, młode małżeństwo, pracownik zakładu za miastem. Jeżeli nie umiesz go nazwać, prawdopodobnie kupujesz cudzy pomysł na inwestycję, a nie własny.
⚠️  Zanim kupisz w mniejszym mieście, sprawdź cztery rzeczy na miejscu
Liczbę ofert najmu w danym momencie — jeżeli w całym mieście wisi kilkanaście ogłoszeń kawalerek, rynek jest płytki w obie strony. Liczbę ofert sprzedaży podobnych mieszkań, bo to jest Twoja przyszła konkurencja przy wyjściu. Największego pracodawcę i uczelnię, ponieważ w mniejszych miastach popyt na najem opiera się zwykle na jednym albo dwóch filarach. Oraz plan miejscowy dla okolicy, bo nowa inwestycja deweloperska dwie ulice dalej potrafi wywrócić stawki w całej dzielnicy.

🌿  Więc co wybrać

 

Jeżeli liczy się wyłącznie gotówka wpływająca co miesiąc, dwie kawalerki w mniejszym mieście wygrywają i wygrywają wyraźnie, bo dają o półtora punktu procentowego więcej niż Kraków. Przewaga jest przy tym odporna na złe scenariusze, co sprawdziliśmy wyżej. Jeżeli liczy się spokój i możliwość szybkiego wyjścia, Kraków ma osiem razy głębszy rynek, na którym zawsze ktoś kupuje. Apartament nad morzem wygrywa wyłącznie w folderze sprzedażowym.

Najuczciwsza odpowiedź brzmi jednak zupełnie inaczej i dotyczy wszystkich trzech wariantów naraz. Żaden z nich nie bije obligacji indeksowanych inflacją, a wszystkie trzy wymagają pracy, której obligacje nie wymagają. Nieruchomość na wynajem ma sens wtedy, gdy zakładasz wzrost jej wartości, gdy zamierzasz kiedyś w niej zamieszkać albo gdy zamierzasz posiłkować się kredytem, ponieważ dźwignia zmienia całą tę arytmetykę. Jako sposób na miesięczny dochód z odłożonej gotówki najem wypada obecnie słabiej, niż się powszechnie sądzi.

🌿  Dlaczego nie liczyliśmy wariantu z kredytem
Bo to jest zupełnie inna inwestycja, a nie ten sam scenariusz z rabatem. Kredyt podnosi zwrot z własnego kapitału, natomiast jednocześnie zamienia spokojną lokatę w pozycję lewarowaną: rata jest stała, czynsz nie, a pustostan przestaje być stratą przychodu i staje się dopłatą z własnej kieszeni. Zasługuje na osobny tekst i policzymy to osobno.
Szukasz mieszkania pod wynajem albo chcesz sprawdzić, ile kosztują podobne lokale w Twoim mieście? Ogłoszenia i konta na makukane.pl publikujemy bezpłatnie, bez prowizji od portalu, a w Kompendium zbieramy poradniki i narzędzia dla kupujących.

Źródła: Narodowy Bank Polski, baza cen nieruchomości mieszkaniowych, II kwartał 2026 r.; Otodom Analytics za Bankier.pl, czerwiec 2026 r.; raport Rankomat.pl i Rentier.io, maj 2026 r.; Główny Urząd Statystyczny w Szczecinie, wykorzystanie miejsc noclegowych w województwie zachodniopomorskim w 2025 r.; dane operatora Solarento o obłożeniu w I kwartale 2026 r.; Metrohouse i Credipass, czas sprzedaży mieszkań; SonarHome, czas ekspozycji ofert, wrzesień 2026 r.; obwieszczenie Ministra Finansów w sprawie maksymalnych stawek podatku od nieruchomości na 2026 r.; oferta obligacji skarbowych na wrzesień 2026 r.; prognoza ludności GUS na lata 2023–2060. Wyniki trzech scenariuszy są wyliczeniem redakcji na podstawie powyższych danych, a nie liczbą zaczerpniętą z raportu. Zasady opodatkowania najmu: ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym oraz art. 22c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Najem okazjonalny: ustawa z 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów. Tekst ma charakter informacyjny i nie stanowi porady inwestycyjnej. Rentowność najmu zależy od konkretnego mieszkania, a wyniki z przeszłości nie gwarantują wyników w przyszłości.

← Wszystkie artykuły Kompendium

Szukasz mieszkania lub domu? 🌿
Makukane to darmowy portal nieruchomości — bez prowizji, po polsku, z sercem.
Przeglądaj oferty na Makukane.pl
© 2026 Makukane.pl · makukane.pl