Mieszkasz w Krowodrzy, Bronowicach, Łobzowie albo blisko Błoń? Spacerowałeś już po najdłuższym parku w Polsce?
Park Młynówka Królewska: 8 kilometrów długości, średnio 8 metrów szerokości, łączna powierzchnia 18,41 ha. Linearny zielony korytarz biegnący od Mydlnik (zachodnia granica Krakowa) aż do Alei Trzech Wieszczów w centrum.
Skąd się wzięła ta wstęga? To dawne koryto sztucznego kanału z XIII wieku.
W średniowieczu Kraków potrzebował wody — do młynów, fos obronnych, łaźni, fontann. Rzeka Rudawa płynęła wówczas inną trasą, omijając centrum. W XIII wieku zdecydowano przekierować jej wody sztucznym kanałem z Mydlnik prosto w stronę miasta. Ten kanał to właśnie Młynówka.
Co napędzała:
- Królewskie młyny — Górny przy dzisiejszej ul. Łobzowskiej i Dolny w okolicy ul. Garbarskiej. To od nich nazwa "Młynówka", a przymiotnik "królewska" wskazywał na finansowanie i własność
- Młyn w Bronowicach (poprzez tzw. kanał bronowicki — odnogę regulowaną żłobem zbudowanym w 1533 roku na rozkaz króla Zygmunta Starego)
- Fosę miejską wokół Starego Miasta
- Łaźnie miejskie i fontanny
- Wodociąg miejski — w 1399 roku zbudowano w Krakowie nowoczesny rurmus z drewnianymi rurami sosnowymi. Woda z Młynówki trafiała aż do komnat na Wawelu i (przez podziemny system) do klasztoru dominikanów na Stradomiu
- Ogrody Pałacu Królewskiego w Łobzowie
W 1304 roku w uznaniu zasług wójtowie krakowscy dostali przywilej stawiania własnych młynów nad kanałem. Po buncie wójta Alberta w 1311 Władysław Łokietek odebrał ten przywilej — woda znów stała się wyłączną własnością księcia.
Jak zniknęła: System działał do potopu szwedzkiego (1655-1660), który go znacząco zniszczył. Od XIX wieku Młynówka była stopniowo zasypywana:
- 1903-1930 — zasypano odcinki przy ul. Łobzowskiej, Garbarskiej, Krupniczej
- 1930 — rozebrano Młyn Górny
- 1939 — rozebrano Młyn Dolny
- 1964-1966 — zasypano odcinek między Bronowicami a Krowodrzą
Dziś oryginalne koryto z wodą zachowało się tylko między zaporą w Mydlnikach a ul. Filtrową — to najpiękniejszy odcinek parku. Reszta to suchy, parkowy korytarz z zachowanymi starymi wiązami, wierzbami i olszami czarnymi.
Co dziś znajdziesz na trasie (idąc od centrum):
- Aleje Trzech Wieszczów (przy Radio Kraków) — początek parku
- Aleja Artura Grottgera, Plac Axentowicza — pierwsza zielona sekcja
- Aleja Kijowska — przejście pod ruchliwą ulicą
- Ul. Podchorążych — duży plac zabaw
- Ul. Filtrowa — Filtrowy Ogród Krakowian i początek odcinka z zachowanym korytem wodnym
- Mydlniki, ul. Zakliki — zachodnia granica parku, zapora na Rudawie
Na całej trasie: place zabaw (dużo), siłownie plenerowe, strefy odpoczynku, ścieżka rowerowa od Filtrowej w stronę Mydlnik.
Dlaczego o tym piszemy? Bo to istotny atut dla mieszkań w tych dzielnicach:
- Dzielnice V Krowodrza i VI Bronowice mają w sercu żywy 8-kilometrowy park — to rzadkość w polskich miastach
- Mieszkania bezpośrednio przy parku osiągają wyższe ceny — przyciąga rodziny z dziećmi (place zabaw), seniorów (równa nawierzchnia), aktywnych (biegacze, rowerzyści)
- Dostęp do parku to też czyste powietrze (zieleń filtruje smog) i niższe natężenie hałasu w porównaniu do sąsiednich ulic
- Trasa łączy się z Wałami Rudawy w okolicach ul. Zygmunta Starego — można przejechać rowerem aż do Błoń bez wjazdu na ruchliwą drogę
Następnym razem przeglądając ofertę mieszkania w Krowodrzy lub Bronowicach — sprawdź dystans do parku. Często to 200-500 metrów, a różnica w jakości życia ogromna.
Źródła: Wikipedia, krakow.pl (Magiczny Kraków), Zarząd Zieleni Miejskiej, karnet.krakowculture.pl. Stan na 2025.